๖ เมษายน วันที่ระลึกมหาจักรีบรมราชวงศ์

๖ เดือนเมษายน วันที่รำลึกมหาจักรีบรมวงศ์สกุล พิมพ์ อีเมล เนื้อหา เขียนโดย Pajjek หมวด: วันสำคัญทางสถาบันพระมหากษัตริย์ เผยแพร่เมื่อ: ๐๔ เดือนเมษายน ๒๕๖๑ อ่าน: 1282 วันจักรี (อังกฤษ: Chakri Memorial Day) ตรงกับวันที่ ๖ เดือนเมษายน ของทุกปี เป็นวันที่คนไทยควรจะก้มรำลึกถึง พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช แล้วก็มหาจักรีบรมวงศ์สกุล ซึ่งท่านได้เสด็จกรีฑากองทัพถึงพระมหานคร ทรงรับเชิญขึ้นเถลิงถวัลย์ราชสมบัติ ดำรงอาณาจักรสยามประเทศ เป็นวันที่เสด็จขึ้นครองราชย์ขึ้นครองราชย์ทรัพย์สิน รวมทั้งเป็นในหลวงที่วงศ์สกุลจักรี ท่านแรก ซึ่งตกทอดต่อจากสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช หรือ สมเด็จพระเจ้ากรุงธน และก็ทรงตั้งกรุงรัตนโกสินทร์ เป็นราชบุรี หมายคือจังหวัดกรุงเทพมหานคร เมืองหลวงของเมืองไทยในขณะนี้ นั้นเอง ซึ่งเมื่อเมื่อที่สิ้นรัชกาลในยุคสมเด็จพระเจ้าธนบุรี แล้ว ถัดมาในวันที่ ๖ ม.ย. พุทธศักราช ๒๓๒๕ ตรงกับวันเสาร์ แรม ๙ เย็นเดือน ๕ ปีเสือ จุลศักราช ๑๑๔๔ สมเด็จเจ้าพระยาพระมหากษัตริย์ศึก (พระปรมาภิไธย ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ระหว่าง พุทธศักราช ๒๓๒๑ – พุทธศักราช ๒๓๒๕) ได้ขึ้นครองราชย์ทรงชื่อว่า พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ปฐมกษัตริย์ที่วงศ์สกุลจักรี ท่านแรก โดยมีความคิดว่า ทางฝั่งทิศตะวันออกของธนบุรี มีพื้นที่ที่ดีมากกว่าด้านตะวันตก ด้วยเหตุว่ามีลำธารเป็นขอบเขตอยู่กว่าครึ่ง แม้มีศัตรูเคลื่อนพลมาติดถึงฝั่งเมืองหลวง ก็จะมีผลให้กระทำการต่อสู้และก็คุ้มครองป้องกันได้ง่ายดายกว่าฝั่งตะวันตก ก็เลยทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างกรุงรัตนโกสินทร์ (เดี๋ยวนี้เป็นกรุงเทพฯ ) ขึ้น โดยมีการตกทอดศิลปกรรมและก็สถาปัตยกรรมจากพระราชสำนักหลวงของกรุงศรีอยุธยา ประวัติความเป็นมาของวันจักรี วันที่ ๖ เดือนเมษายน พุทธศักราช ๒๓๒๕ เป็นวันที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เสด็จขึ้นครองราชย์ขึ้นครองราชสมบัติเป็นพระเจ้าอยู่หัวที่วงศ์สกุลจักรี แล้วก็ทรงตั้งกรุงเทพฯ เป็นเมืองหลวงของเมืองไทย พระรูปพระบูรพกษัตริยาธิราช ด้านในวังพระเทวดาบิดร ซึ่งเป็นส่วนใดส่วนหนึ่งของสงฆ์พระศรีรัตนศาสดาราม หรือวัดพระแก้ว ด้วยบุญคุณดังที่กล่าวถึงมาแล้ว ในปี พุทธศักราช ๒๔๑๖ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๕) ก็เลยทรงโปรดเกล้าฯ ให้หล่อพระรูปพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ๔ ท่าน ยกตัวอย่างเช่น พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก (รัชกาลที่ ๑) พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ ๒) พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๓) และก็พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๔) เพื่อติดตั้งไว้ให้พระพระเจ้าอยู่หัวองค์ถัดมา พระบรมวงศานุวงศ์ เจ้าหน้าที่รัฐ รวมทั้งประชากรได้ถวายบังคมคิดถึงบุญคุณเป็นกลางเนียมปีละครั้ง และก็โปรดเกล้าฯ ให้เชิญไปติดตั้งไว้บนพระที่นั่งดุสิตมหาพระราชวัง แม้กระนั้นมีการย้ายสถานที่สำหรับเพื่อการติดตั้งบ่อยครั้ง ได้แก่พระที่นั่งสุทไธสวรรยพระราชวัง และก็พระที่นั่งศิวาลัยมหาวัง ฯลฯ ถัดมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๖) โปรดให้ย้ายพระรูปมาไว้ในวังพระเทวดาบิดร ในวัดพระศรีรัตนศาสดาราม พร้อมด้วยพระรูปของรัชกาลที่ ๕ พระบรมบิดาที่นาถ จวบจนกระทั่ง ในม.ย. พุทธศักราช ๒๔๖๑ การบูรณะก่อสร้างแล้วก็ตั้งพระรูปทั้งยัง ๕ รัชกาล ก็เลยสำเร็จลุล่วง แล้วก็ได้มีพระบรมราชโองการประกาศตั้งพิธีถวายบังคมพระรูป ในวันที่ ๖ ม.ย. ของปีนั้น รวมทั้งถัดมาทรงโปรดเกล้าฯ ให้เรียกวันที่ ๖ ม.ย.ว่าวันจักรี แล้วหลังจากนั้นในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ยังทรงพระได้โปรดกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการถวายบังคมพระรูป บ่อยๆทุกปีในวันที่ ๕ พ.ค. ซึ่งตรงกับวันฉัตรมงคล วันที่ ๑๓ – ๑๕ เดือนเมษายน เนื่องในวันสงกรานต์ หรือทรงพระได้โปรดกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการถวายบังคมในจังหวะวันสำคัญต่างๆในบางปี หรือทุกปี ได้แก่ วันปิยมหาราช วันที่ ๒๓ ต.ค. ตั้งแต่ พุทธศักราช ๒๕๕๔ ปัจจุบันนี้ได้มีการตั้งพระรูปเพิ่มตามการเปลี่ยนรัชสมัย จนกระทั่งรัชกาลที่ ๘ แล้ว ในปี พุทธศักราช ๒๔๗๕ มีการฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ ครบรอบ ๑๕๐ ปี พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ ทรงมีความคิดที่จะสร้างที่ระลึกนึกถึง เพื่อมีคุณประโยชน์แก่สามัญชนส่วนกลาง ก็เลยทรงพระได้โปรดโปรดเกล้าฯ ให้สร้างสะพานผ่านแม่น้ำเจ้าพระยาขึ้น และก็พระราชทานชื่อว่าสะพานพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก หรือสะพานพุทธ ที่ผู้คนจำนวนมากรู้จัก กับโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ซึ่งมีขนาดใหญ่กว่าท่านจริงถึง ๓ เท่า ในลักษณะประทับนั่งบนพระที่นั่ง เพราะว่าผลงานที่ท่านทรงสร้างไว้ให้กับคนไทยมากไม่น้อยเลยทีเดียว ในตอนนี้ก็เลยมีวันที่รำลึกถึงบุญคุณของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก และก็เมื่อถึงวันที่รำลึกมหาจักรีบรมวงศ์สกุล วันที่ ๖ ม.ย. ของทุกปี ก็จะมีการจัดงานและก็มีพิธีการถวายบังคมพระรูปในรอบๆลานด้านพระบรมราชานุสาวรีย์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชในเชิงสะพานพระพุทธยอดฟ้า ตราบจนตอนนี้ กิจกรรมเนื่องในวันจักรี ในอดีตกาล ถ้าเกิดเป็นวันที่ ๖ เดือนเมษายน ของทุกปี พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จะเดินทางไปและพระบรมวงศานุวงศ์ไปเป็นประธานในพิธีกรรมทางศาสนา เพื่อบำเพ็ญพระราชบุญกุศลให้กับบูรพพระราชาในอุโบสถวัดพระแก้ว หรือวัดพระศรีรัตนศาสดาราม กับทรงสักการะบูชาพระรูปของทั้งยัง ๘ รัชกาล ซึ่งเป็นสมเด็จพระบูรพกษัตริย์ในวังพระเทวดาบิดร ซึ่งกิจกรรมสำคัญๆในวันจักรี ที่มีทั้งยังพระบรมวงศ์ศานุตระกูลและก็สามัญชนทั่วๆไป พระบรมราชานุสาวรีย์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ที่เชิงสะพานพระพุทธยอดฟ้า หรือชื่ออย่างเป็นทางการว่าสะพานปฐมบรมราชานุสรณ์ (อังกฤษ: Phra Phuttha Yodfa Bridge, Memorial Bridge) ทำขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พุทธศักราช ๒๔๗๒ เนื่องในจังหวะแต่งตั้งกรุงรัตนโกสินทร์ ครบ ๑๕๐ ปี เสด็จวางพวงมาลา ในวันที่ ๖ เดือนเมษายน ของทุกปี ในวันจักรี พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เดินทางไปพร้อมกับพระบรมวงศานุวงศ์ ไปเป็นประธานในพิธีกรรมทางศาสนา เพื่อบำเพ็ญพระราชบุญกุศลให้กับบูรพพระเจ้าอยู่หัวในโบสถ์วัดพระแก้ว หรือวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ต่อมาก็ทรงเสด็จไปวางพวงมาลาในพระบรมราชานุสรณ์ของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ที่สะพานพระพุทธยอดฟ้า ซึ่งยังมีเหล่าพลเมืองอย่างนายกฯ รัฐมนตรี ข้าราชการชั้นสูง หน่วยงานของรัฐบาลแล้วก็เอกชน นิสิตและนักศึกษารวมทั้งราษฎรทั่วๆไป ต่างพร้อมใจกันร่วมพิธีการวางพวงมาลา แล้วก็บำเพ็ญทานให้กับพระราชาผู้มีอิทธิพล ผู้ทรงอุทิศท่านเพื่อความสงบสุขของพสกนิกรของท่านอย่างแท้จริง จัดพิธีการถวายบังคมรูปถ่าย วันที่รำลึกมหาจักรีบรมวงศ์สกุล วันที่ ๖ เดือนเมษายน ของทุกปี จะมีการจัดงานแล้วก็มีพิธีการถวายบังคมพระรูปในรอบๆลานด้านพระบรมราชานุสาวรีย์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชในเชิงสะพานพระพุทธยอดฟ้า จนกระทั่งปัจจุบันนี้ ซึ่งในตอนนี้ หากแม้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจะมิได้ทรงเสด็จมาเอง แต่ว่าก็ทรงโปรดเกล้าฯ ให้พระบรมวงศ์ศานุสกุลเป็นผู้แทนส่วนพระองค์ ประกอบพิธีถวายบังคมแล้วก็วางพวงมาลา เพื่อสำนึกในบุญคุณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวแล้วก็กษัตริย์ทุกท่านที่วงศ์สกุลจักรีตระกูล จัดงานกิจกรรมเพื่อสรรเสริญ ปัจจุบันนี้ ทั้งยังมูลนิธิหรือส่วนราชการต่างๆและก็ภาคเอกชน ได้ด้วยกันจัดงานอาทิตย์สรรเสริญวันจักรี เพื่อเป็นการสรรเสริญท่านที่มีต่อสามัญชนคนไทยมาจนถึงทุกวันนี้ ซึ่งการจัดกิจกรรมเพื่อสรรเสริญนี้ จะช่วยส่งเสริมการทำงานตามแผนการความคิด และก็เพื่อช่วยสร้างเสริมความเป็นอันหนึ่งอันเดียวของคนภายในชาติได้อย่างดีเยี่ยม เว้นเสียแต่พิธีการวางพวงมาลา รอบๆหน้าพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช แล้วยังมีการทำบุญทำทานใส่บาตรเช้าตรู่ตามความเลื่อมใสของพุทธศาสนิกชน เพื่ออุทิศแก่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชนั่นเอง ขั้นตอนการผลักดันวันจักรี วิธีการทำกิจกรรมต่างๆเพื่อเป็นแถวทางแล้วก็การช่วยส่งเสริม กิจกรรมเพื่อสรรเสริญของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เพื่อสามัญชนได้ก้มนึกถึงคุณความดีที่ท่านเคยโปรดเกล้าโปรดกระหม่อ ฯ สร้างผลงานต่างๆก่อนหน้านี้ ซึ่งล้วนแต่ มีประโยชน์ต่อประชาชนขนคนไทยเป็นอย่างยิ่ง เพื่อ ราษฎรคนประเทศไทย รัก ยกย่อง นึกถึงแล้วก็เชิดชูยกย่องพระเจ้าแผ่นดินตลอดจนชั่วอายุคนถัดไป ทำให้ต้องหาขั้นตอนการเกื้อหนุนต่างๆเพื่อรักษารวมทั้งทรงไว้ การจัดนิทรรศการวันจักรีตามหน่วยงานต่างๆถือว่าเป็นการสนับสนุนทางกิจกรรมที่จะสืบต่อให้คนประเทศไทยรุ่นต่อๆไปได้รู้ถึง คุณความดีที่ท่านเคยทรงโปรดเกล้าฯ สร้างผลงานต่างๆก่อนหน้าที่ผ่านมา ในด้านต่างๆซึ่งการจัดนิทรรศการตามสถานที่ราชการ อย่างสถานศึกษาหรือ หน่วยงานต่างๆถึง ความหมาย เรื่องราว และก็ภูมิหลัง พระราชกรณียกิจต่างๆรวมทั้ง สิ่งที่ท่านได้ทำเพื่อชาติบ้านเมืองแล้วก็ประชากรของท่าน ซึ่งจะก่อให้เยาวชนรวมทั้งประชากรทั่วๆไป มีการปลูกฝังสามัญสำนึกแล้วก็คนึงถึงความดีที่ท่านเคยสร้างไว้ ร่วมพิธีการวางพวงมาลา เพื่อไม่ให้พิธีกรรมของวันจักรี เบาๆเลือนหายไป การร่วมงาน วางพวงมาลารอบๆหน้าพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชในรอบๆเชิงสะพานพุทธ ก็เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่คนไม่ใช่น้อยบางทีก็อาจจะต้องการมีส่วนร่วม เพื่อรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีนี้ไว้ เพื่อเป็นเกียรติแก่วงศ์เครือญาติ ที่ได้ร่วมพิธีการสำคัญแบบนี้ ติดตามข้อมูลหรือมองถ่ายทอดกิจกรรมต่างๆของวันจักรี เว้นเสียแต่ข่าวสารในพระราชสำนักเนื่องในวันจักรี ที่มีกษัตริย์หรือพระบรมวงศ์ศานุตระกูลเสด็จวางพานพุ่มไม้สักการรัชกาลที่ ๑ แล้ว การต่อว่าดตามข้อมูลหรือข้อมูลตามสื่อต่างๆดังเช่นว่า ทีวี วิทยุ รวมทั้งรายการพิเศษต่างๆที่จัดขึ้นในวันนี้ ซึ่งทำให้พวกเราแลเห็นพระความรอบรู้ชาญและก็พระราชกรณียกิจที่เต็มไปด้วยความเหนื่อยยากของแต่ละท่าน ก็จะทำซึ่งจากการต่อว่าดตาม ก็จะมีผลให้พวกเรารู้ถึงการเคลื่อนที่ได้ด้วยเหมือนกัน ด้วยประชากรทั้งหลายแหล่นั้น ได้สำนึกในบุญคุณของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ที่ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจที่เป็นบุญคุณอย่างมากต่อผืนแผ่นดินไทย วันจักรีนับว่าเป็นวันที่มีความหมายมากมาย การร่วมกิจกรรมต่างๆของวันสำคัญแบบนี้ ก็เลยถือว่าเป็นการเกื้อหนุนให้คนประเทศไทยได้รักษาสิ่งดีๆไว้ให้กับบุตรหลานได้ทำความเข้าใจถึงสิ่งดีๆถัดไป พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช พระบรมสาทิสลักษณ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เป็นพระเจ้าแผ่นดินไทยรัชกาลที่ ๑ ในวงศ์สกุลจักรี พระปรมาภิไธย (นามเต็มของท่านดังที่จารึกในพระทองบัฏ ภายหลังที่ได้มีพิธีบรมราชาภิเษก แล้ว)เป็นพระบาทสมเด็จพระปรโมรุราชามหาจักรีบรมท้องนารถยนต์ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก เสด็จพระราชการบังเกิดเมื่อวันพุธ เดือน ๔ แรม ๕ เย็น ปีงูใหญ่อัฐศก เวลา ๓ ยาม ตรงกับวันที่ ๒๐ เดือนมีนาคม พุทธศักราช ๒๒๗๙ ในแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมหีบศพ ที่อาณาจักรอยุธยา ท่านเป็นลูกผู้ที่ ๔ ของพระอักษรเพราะศาสตร์ (นามเดิม:ทองคำดี ถัดมาได้รับการแต่งตั้งขึ้นเป็นสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก ) กับพระอัครชายา (หชู) ท่านทรงขึ้นครองราชย์เป็นปฐมกษัตริย์ที่วงศ์สกุลจักรี ช่วงวันที่ ๖ ม.ย. พุทธศักราช ๒๓๒๕ ช่วงเวลาที่ท่านมีพระชนมายุได้ ๔๖ ปี ท่านทรงโปรดเกล้าฯ ให้ย้ายราชเมืองจากธนบุรี ราชเมืองเดิมที่อยู่ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา มายังฝั่งทิศตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา แล้วพระราชทานนามราชจังหวัดที่ใหม่ว่ากรุงรัตนโกสินทร์ (เป็นจังหวัดกรุงเทพมหานคร เมืองหลวงของไทยในตอนนี้) ท่านโปรดให้สร้างพระราชสำนักหลวงแล้วก็โปรดเกล้าฯ ให้เชิญพระพุทธมหามณีรัตนพระพุทธรูป มาตั้งยังวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ต่อไป ทรงพระขอความปรานีโปรดเกล้าฯ ให้จัดงานสังสรรค์สมโภชเมืองหลวงตรงเวลา ๓ วัน พระราชกรณีธุระที่สำคัญในรัชสมัยที่ทรงครองแผ่นดินเป็นการคุ้มครองป้องกันแว่นแคว้นให้ไม่เป็นอันตรายแล้วก็ทรงฟื้นฟูวัฒนธรรมไทยอันเป็นมรดกตกทอดมาตั้งแต่ยุคจังหวัดสุโขทัย แล้วก็อยุธยา การที่ไทยสามารถปกป้องรักษาการรุกรานของศัตรูจนกระทั่งเผชิญชัยทุกคราว บอกให้เห็นถึงความแข็งแกร่งของท่านสำหรับการสั่งรบอย่างมีคุณภาพ โดยเฉพาะการสู้รบกับเมียนมาร์ ใน พุทธศักราช ๒๓๒๘ หน